Kees Boersma gaf op 29 mei een interessante en leerzame lezing over hoe een buurt zich beter kan voorbereiden op een crisis. Er waren 45 bezoekers aanwezig, wat laat zien dat dit onderwerp veel mensen bezighoudt.
Hoewel crisisweerbaarheid misschien zwaar klinkt, bracht Kees het onderwerp op een positieve en toegankelijke manier. Hij vertelde niet alleen wat een crisis is en hoe je je daarop kunt voorbereiden, maar ook hoe belangrijk samenwerking tussen buurtbewoners is.
De lezing gaf veel ideeën om de buurt sterker en weerbaarder te maken. Heb je vragen na het lezen van dit verslag of wil je meedenken over crisisweerbaarheid in de buurt? Neem dan contact op met Kay via kay@buurtcooperatieohg.nl.
Wat is een crisis?
Een crisis is een situatie waarin dingen die normaal vanzelfsprekend zijn ineens wegvallen. Daardoor kunnen mensen onzeker worden en niet goed weten wat ze moeten doen.
Vaak denken we bij een crisis aan één gebeurtenis, zoals een hittegolf, een besmettelijke ziekte of een stroomstoring. Volgens Kees zijn crises vaak ingewikkelder.
Hij maakt onderscheid tussen:
• Hybride crises: een crisis die ontstaat door verschillende oorzaken die met elkaar samenhangen. Bijvoorbeeld een stroomstoring door een digitale aanval.
• Polycrises: een reeks van meerdere kleine of grote problemen die elkaar versterken en samen een grote impact hebben.
Tijdens een crisis zoeken mensen meestal de plekken op die ze al kennen en vertrouwen, zoals de Eester. Vooral voor informatie en contact met anderen. Daarom is het belangrijk om te weten wat bewoners nodig hebben in zo’n situatie.
Van zelfredzaamheid naar samenredzaamheid
De overheid adviseert mensen om een noodpakket voor 72 uur in huis te hebben. Dat helpt om jezelf te redden tijdens een crisis. ‘Dat een goede eerste stap’, aldus Kees. Maar hij vindt dat er ook aandacht moet zijn voor samenredzaamheid: hoe bewoners elkaar kunnen helpen. Daarbij zijn vragen belangrijk zoals:
• Welke netwerken bestaan er al in de buurt?
• Wie zijn de mensen die anderen verbinden?
• Wie heeft extra hulp nodig tijdens een crisis?
Volgens Kees bepaalt de sociale samenhang in een buurt voor een groot deel hoe mensen omgaan met een crisis. Daarbij benadrukt hij dat niemand alleen maar kwetsbaar is; iedereen kan iets bijdragen.
Hoe je naar een crisis kijkt, bepaalt je aanpak
Kees ziet in zijn onderzoek dat bewoners zich vaak snel organiseren wanneer er een crisis ontstaat. Waar vroeger vaak werd gedacht dat een crisis vooral leidt tot chaos, ziet hij juist veel samenwerking en onderlinge hulp.
Daarom vindt hij het belangrijk dat de overheid niet alleen vanuit regels en procedures werkt, maar ook gebruikmaakt van de kennis en kracht die al in de buurt aanwezig zijn. Als de overheid weet hoe een buurt in elkaar zit, kan zij beter samenwerken met bewoners en sneller de juiste mensen bereiken.
Drie pijlers voor een weerbare buurt
Kees sloot zijn lezing af met drie belangrijke aandachtspunten van waaruit hij in Nieuw-West werkt aan een weerbare buurt:
- Ondersteun buurthuizen en ontmoetingsplekken. Dit zijn vaak de beste plekken waar mensen tijdens een crisis terechtkunnen, maar ze staan regelmatig onder druk.
- Ga uit van vertrouwen in bewoners. Mensen zijn vaak bereid elkaar te helpen als dat nodig is.
- Pak ongelijkheid aan. Denk aan energiearmoede, beperkte toegang tot informatie of afhankelijkheid van mantelzorg. Door deze problemen aan te pakken, wordt de hele buurt sterker en beter voorbereid op een crisis.
